Theo ghi nhận, ngành trầm hương Việt Nam thời gian qua đã có những bước phát triển đáng kể. Việc chủ động nguồn nguyên liệu từ cây Dó bầu (Aquilaria crassna) giúp nâng cao giá trị chế biến, từng bước tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu và tạo sinh kế bền vững cho người dân tại nhiều địa phương.

Tuy nhiên, thực tế xuất khẩu đang đặt ra không ít thách thức. Một trong những vướng mắc lớn nhất hiện nay là sự thiếu đồng bộ trong việc định danh khoa học giữa Việt Nam và các thị trường nhập khẩu. Nhiều quốc gia, đặc biệt tại Đông Bắc Á, chỉ chấp nhận các tên khoa học như Aquilaria malaccensis hoặc Aquilaria agallocha, trong khi loài được trồng phổ biến tại Việt Nam là Aquilaria crassna lại chưa được cập nhật hoặc công nhận tương thích trong một số hệ thống quản lý.

Hệ quả là không ít lô hàng dù đã có đầy đủ giấy phép theo quy định của Công ước CITES vẫn bị từ chối thông quan. Điều này không chỉ gây thiệt hại kinh tế trực tiếp cho doanh nghiệp mà còn làm gián đoạn chuỗi cung ứng, ảnh hưởng đến uy tín của ngành trầm hương Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Theo Hội Trầm hương Việt Nam, những bất cập hiện nay không đơn thuần là vấn đề thủ tục hành chính mà còn liên quan đến khoảng trống về cơ sở dữ liệu khoa học. Việc thiếu một hệ thống dữ liệu được quốc tế công nhận về nguồn gen, danh pháp thực vật và tiêu chuẩn thương mại đang trở thành rào cản kỹ thuật mang tính liên ngành, vượt quá khả năng tự xử lý của từng doanh nghiệp riêng lẻ.

Trên cơ sở đó, Hội Trầm hương Việt Nam đang tiến hành lấy ý kiến rộng rãi từ các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực trầm hương để xây dựng nội dung kiến nghị gửi Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan. Các nội dung dự kiến tập trung vào việc bổ sung loài Aquilaria crassna của Việt Nam vào hệ thống ngân hàng gen quốc tế; xây dựng hồ sơ khoa học đầy đủ về phân loại, dữ liệu di truyền, vùng phân bố và giá trị thương mại.

Đồng thời, các ý kiến cũng sẽ hướng đến việc đề xuất cơ chế phối hợp với cơ quan quản lý CITES và các tổ chức quốc tế nhằm tiến tới công nhận tính tương đương thương mại giữa các loài trong chi Aquilaria; ban hành hướng dẫn thống nhất về sử dụng tên khoa học trong hồ sơ xuất khẩu; cũng như xem xét các giải pháp linh hoạt nhằm giảm thiểu rủi ro trong quá trình thông quan.

Đáng chú ý, để có cơ sở thực tiễn đầy đủ hơn, Hội Trầm hương Việt Nam kêu gọi các doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân đang hoạt động trong lĩnh vực trầm hương, đặc biệt là những đơn vị đang gặp khó khăn trong xuất khẩu, chủ động gửi văn bản phản ánh về Hội.

Các ý kiến, kiến nghị có thể gửi trực tiếp về Văn phòng Hội Trầm hương Việt Nam tại địa chỉ: 150 Lý Chính Thắng, Xuân Hòa, TP.HCM, hoặc gửi thông qua mục “Liên hệ” trên website chính thức của Hội tại hoitramhuong.vn. Nội dung cần tập trung vào các vấn đề như: vướng mắc trong thủ tục pháp lý, khó khăn khi sử dụng tên khoa học, các trường hợp bị ách tắc thông quan, cũng như những đề xuất giải pháp cụ thể từ phía doanh nghiệp.Toàn bộ ý kiến sẽ được Hội tổng hợp, phân tích để hoàn thiện kiến nghị chính sách phù hợp, sát thực tiễn.

Đại diện Hội Trầm hương Việt Nam cho biết, việc tập hợp tiếng nói từ cộng đồng doanh nghiệp là bước đi cần thiết để hình thành một bức tranh toàn diện về những “điểm nghẽn” của ngành. Qua đó, không chỉ giúp tháo gỡ khó khăn trước mắt mà còn hướng tới mục tiêu dài hạn là xây dựng hành lang pháp lý minh bạch, nâng cao năng lực cạnh tranh và khẳng định vị thế trầm hương Việt Nam trên thị trường quốc tế. Trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đối với các sản phẩm trầm hương ngày càng gia tăng, việc giải quyết các rào cản kỹ thuật và pháp lý được xem là yếu tố then chốt để ngành hàng đặc thù này phát triển bền vững. Hội Trầm hương Việt Nam khẳng định sẽ tiếp tục đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý, đồng hành trong quá trình chuẩn hóa dữ liệu, hoàn thiện thể chế và thúc đẩy xuất khẩu.