Trong khuôn khổ VITA Awards 2026 - giải thưởng thường niên của Hiệp hội Du lịch Việt Nam nhằm tôn vinh những tổ chức, doanh nghiệp và điểm đến có đóng góp nổi bật cho ngành du lịch, Khu bảo tồn Văn hóa Trầm hương Hoàng Trầm đã được trao giải “Điểm du lịch có hình ảnh và giá trị truyền thông nổi bật hàng đầu”.

Đây là hạng mục dành cho những điểm đến tạo được dấu ấn trong hoạt động truyền thông, đồng thời góp phần quảng bá hình ảnh du lịch Việt Nam thông qua những giá trị đặc sắc về văn hóa, lịch sử và bản sắc địa phương.

Từ một doanh nghiệp trầm hương đến mô hình du lịch văn hóa

Nhiều năm qua, khi nhắc đến trầm hương, phần lớn người dân thường nghĩ đến nguyên liệu chế tác nhang, vòng tay hay các sản phẩm phong thủy. Tuy nhiên, tại Hoàng Trầm, câu chuyện được kể theo một cách khác.

Doanh nhân Phạm Tuấn Anh, nhà sáng lập Hoàng Trầm, lựa chọn hướng đi xây dựng một không gian trải nghiệm toàn diện về trầm hương thay vì chỉ phát triển hoạt động thương mại.

Tại đây, du khách không chỉ tham quan mà còn được tìm hiểu lịch sử hình thành trầm hương Việt Nam, đặc điểm sinh học của cây dó bầu, quá trình tạo trầm trong tự nhiên, nghệ thuật chế tác, giá trị tâm linh, văn hóa cũng như vai trò của trầm hương trong đời sống người Việt từ hàng nghìn năm trước.

Không gian được thiết kế như một bảo tàng mở, kết hợp giữa trưng bày hiện vật, cảnh quan sinh thái và các hoạt động trải nghiệm thực tế, giúp du khách hiểu rằng giá trị của trầm hương không chỉ nằm ở giá trị kinh tế mà còn là một phần của di sản văn hóa Việt Nam.

Đưa trầm hương trở thành câu chuyện văn hóa

Điểm khác biệt của Hoàng Trầm nằm ở việc doanh nghiệp không quảng bá sản phẩm theo hướng bán hàng đơn thuần.

Thay vào đó, toàn bộ không gian được xây dựng xoay quanh câu chuyện về lịch sử giao thương trầm hương trên Con đường Tơ lụa trên biển, vai trò của trầm hương trong Phật giáo, tín ngưỡng phương Đông, cung đình Việt Nam cũng như đời sống của người dân miền Trung.

Chính cách tiếp cận này giúp du khách, đặc biệt là khách quốc tế, hiểu sâu hơn về một loại sản vật từng được xem là “quốc bảo” của Việt Nam.

Nhiều chuyên gia du lịch cho rằng, trong bối cảnh khách du lịch ngày càng ưu tiên trải nghiệm văn hóa thay vì tham quan đơn thuần, những điểm đến như Hoàng Trầm có lợi thế lớn bởi mang đến những giá trị khó sao chép.

Giải thưởng phản ánh xu hướng mới của du lịch Việt Nam

Theo Ban tổ chức VITA Awards, giải thưởng không đơn thuần đánh giá quy mô hay doanh thu mà hướng tới những đơn vị tạo ra giá trị bền vững cho ngành du lịch.

Trong đó, tiêu chí truyền thông không chỉ là số lượng bài viết hay mức độ xuất hiện trên báo chí mà còn bao gồm khả năng xây dựng hình ảnh điểm đến, lan tỏa giá trị văn hóa, nâng cao nhận diện thương hiệu địa phương và tạo sức hút đối với du khách.

Việc Hoàng Trầm được lựa chọn cho thấy xu hướng phát triển du lịch của Việt Nam đang chuyển dịch từ khai thác tài nguyên sang khai thác chiều sâu văn hóa.

Đây cũng là hướng đi phù hợp với Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2030 khi xác định văn hóa là nền tảng để tạo ra các sản phẩm khác biệt, nâng cao năng lực cạnh tranh của điểm đến.

Vai trò của doanh nhân Phạm Tuấn Anh

Là người sáng lập Hoàng Trầm, ông Phạm Tuấn Anh không chỉ phát triển doanh nghiệp mà còn tích cực tham gia các hoạt động nhằm bảo tồn và quảng bá ngành trầm hương.

Hiện ông là thành viên Ban Chấp hành Hội Trầm hương Việt Nam, tham gia nhiều chương trình kết nối doanh nghiệp, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu trầm hương Việt Nam, bảo tồn nguồn gen cây dó bầu và thúc đẩy phát triển ngành theo hướng minh bạch, bền vững.

Thông qua các diễn đàn trong và ngoài nước, ông nhiều lần đề xuất cần xây dựng hệ thống tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, phát triển vùng nguyên liệu hợp pháp, đồng thời kết hợp trầm hương với du lịch văn hóa để gia tăng giá trị thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô.

Theo ông Phạm Tuấn Anh, nếu được đầu tư đúng hướng, trầm hương hoàn toàn có thể trở thành một biểu tượng văn hóa tương tự như nhân sâm của Hàn Quốc, trà đạo của Nhật Bản hay cà phê của Ethiopia.

Giá trị không chỉ nằm ở một giải thưởng

Trong bối cảnh ngành du lịch Việt Nam đang hướng đến mục tiêu phát triển xanh và bền vững, việc một điểm đến gắn với văn hóa truyền thống được vinh danh mang ý nghĩa vượt ra ngoài phạm vi của một doanh nghiệp.

Đó là sự ghi nhận đối với cách làm du lịch dựa trên bản sắc, nơi tài nguyên văn hóa được chuyển hóa thành sản phẩm trải nghiệm có giá trị gia tăng cao, góp phần kéo dài thời gian lưu trú, tăng chi tiêu của du khách và quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới.

Đối với ngành trầm hương, giải thưởng cũng mở ra thêm một hướng phát triển mới. Thay vì chỉ tập trung vào sản xuất và kinh doanh, nhiều doanh nghiệp có thể đầu tư xây dựng các không gian trải nghiệm, bảo tàng, làng nghề và tuyến du lịch chuyên đề, qua đó đưa trầm hương trở thành một sản phẩm văn hóa đặc sắc của Việt Nam.

Có thể thấy, từ một doanh nghiệp kinh doanh trầm hương, Hoàng Trầm đang từng bước xây dựng hệ sinh thái kết hợp giữa bảo tồn di sản - giáo dục văn hóa - du lịch trải nghiệm - phát triển kinh tế, góp phần đưa những giá trị lâu đời của trầm hương Việt Nam đến gần hơn với công chúng trong nước và bạn bè quốc tế.